Facebook Twitter Google
Telefon 0505 870 29 12
Kategoriler
Otizm Nedir?
Otizm Nedir?

 

   Otistik bozukluk,Yaygın Gelişimsel Bozukluk yelpazesi içerisinde yer alan toplumsal etkileşim ve iletişimde yetersizlikler ile davranış,ilgi ve etkinliklerde sınırlı,basmakalıp ve yineleyici örüntülerle ve toplumsal etkileşim ve iletişimde kullanılan dil ya da sembolik oyun becerilerinin en az birinde 3 yaşından önce gecikmelerin ya da olağandışı bir işlevselliğin olması ile karakterize gelişimsel bir bozukluktur.Bu bozukluk çocuğun sosyal hayatını,iletişim becerilerini ve davranışlarını olumsuz yönde etkilemektedir.Ortaya çıkan tablo ve problem davranışların ortaya çıkma şekli her çocukta farklıdır.Özelliklerinin çeşitliliği ve farklı bireylerde farklı yoğunlukta görülmesinden dolayı bir spektrum bozukluk olarak görülmektedir.

 

Otizm’in Nedenleri 

   Otizm 1943’te Kanner tarafından tanımlandığında psikolojik faktörlere dayandığı düşünülüyordu ve buzdolabı anneler modeli ile açıklanıyordu. Ancak bu model yapılan çalışmalarla kanıtlanamamış ve bilim dünyası tarafından reddedilmiştir. Yapılan son çalışmalarda otizmli çocuğa ve normal gelişim gösteren çocuğa sahip anneler karşılaştırılmış, çocuklarını yetiştirme yönünden bu gruplar arasında hiçbir anlamlı farklılık bulunamamıştır. Son yıllarda otizm pek çok farklı açıdan ele alınmakta ve eşlik eden zihinsel engel, epilepsi gibi durumlar nedeniyle de genel olarak beyin faktörlerine dayandığı ifade edilmektedir.

Beyin işlevinin gelişimsel bir bozukluğundan kaynaklandığı düşünülen otizmde tanı davranışsal olarak konulmaktadır. Otizm çeşitli nedenlere bağlı olarak ortaya çıksa da çoğu vakada kaynağı bilinmez. Dolayısıyla otizmde hangi etkenlerin rol oynadığı sürekli olarak araştırılmaktadır. 

 

1. Genetik Faktörler

   Araştırmalara göre bir çocukta otizm varsa,diğer çocuklarda otizm ortaya çıkma olasılığı %3-6 artıyor.Tek yumurta ikizlerinden birisinde otizm varsa,diğer ikizinde otizm ortaya çıkma olasılığı %60’dır.Tek yumurta ikizlerinin ikisinde birden YGB ortaya çıkma olasılığı %90 olarak görülmektedir.Ayrı yumurta ikizlerinde otizm ortaya çıkma olasılığı,ikiz olmayan kardeşlerden yüksek değildir.Otizmli çocuğu olan ailelerin diğer ailelerden bilişsel ve sosyal farklılıkları bulunmaktadır.Bazı babalarda çocukların özelliklerinin hafif şekli görülmektedir.Bu bulgulara rağmen hangi genlerin veya kaç genin otizmden sorumlu olduğu bilinmemektedir.15 ve 22. Kromozomda sıklıkla bozukluk ortaya çıkmasına rağmen o kromozomdaki hangi genlerde sorun olduğu bilinmemektedir.

 

2. Çevresel Faktörler

   Doğum öncesi çeşitli hastalıklar,annenin aşı olması ve diğer enjeksiyonlarla beraber alkol kullanımı da otizm riskini arttıran bir etken olarak görülmektedir.Doğum sonrasında aşıların otizm riskini arttırdığı söylensede(aşılarda bulunan civa)araştırmalar aşılı ve aşısız çocuklarda otizmin görülme sıklığının farklı olmadığını göstermektedir.Çevresel faktörlerinin herhangi birinin otizmde temel rol oynadığını gösteren bir bulgu bulunmamaktadır.Çevresel faktörlerinin genetik faktörlerle etkileşerek otizmde rol oynadığı düşünülmektedir.

 

3. Nörobiyolojik Faktörler

   Baş çevresinin normal çocuklara göre 6-10.aylar arasında otizmli bebeklerde daha hızlı büyüdüğü görülmektedir.Baş çevresindeki artış genellikle ağır otizm gözlenen çocuklarda daha fazladır.

 

Otizmin Görülme Sıklığı

   Centers for Disease Control Prevention(Hastalıkları kontrol etme ve düzenleme merkezi)’ın 2007 bilgilerine göre otistik bozukluk en yaygın görülen YGD’dur ve 1/150 görülme sıklığı vardır.Bu yaygınlık bilgileri ABD kaynaklı iken Türkiye’ye ait otistik bozukluğun yaygınlığına ilişkin henüz bilimsel veriler bulunmamaktadır.

   Otizmin yaygınlığının son 20 yılda 6 kat arttığı görülmektedir.Bunun nedenlerinin aşağıdakilerden biri veya bir kaçı olabileceği düşünülmektedir.

  • Çevresel etmenler
  • Otizme karşı duyarlılığın artması
  • Tanı ölçütlerinin değişmesi

   Otistik bozukluğun tüm ırklarda,etnik gruplarda ya da sosyal statüsü farklı olan gruplarda görülebileceği,ailenin gelir durumu,yaşam biçimi ve eğitim düzeyi ile otistik bozukluk arasında bağın olmadığı vurgulanmaktadır.DSM-IV-TR (2000) ‘e göre erkeklerde kızlardan 4-5 kat daha fazla görülmektedir.

 

Tanı ve Tanı araçları

   Amerikan Psikiyatri Birliği,1994 yılında yaygın gelişimsel bozuklukları beş bozukluktan oluşan bir grup olarak sınıflandırmıştır. Bunlar;  

1 - Otistik bozukluk,  

2 - Rett bozukluğu,  

3 - Çocukluk dezintegratif bozukluğu,  

4 - Asperger bozukluğu,  

5 - Başka türlü adlandırılmayan yaygın gelişimsel bozukluklardır.

   Amerikan Psikiyatri Birliği’nin 2000 yılında yayımladığı kılavuza göre (DSM-4-TR)  otizm spektrum bozukluğu; sosyal etkileşim sorunlar, iletişim sorunları ve sınırlı/yinelenen ilgi ve davranışlarla kendini göstermektedir.

I. Sosyal etkileşim

  • Sosyal etkileşim için gerekli sözel olmayan davranışlarda yetersizlik
  • Yaşa uygun akran ilişkileri geliştirememek
  • Başkalarıyla zevk, başarı ya da ilgi paylaşımında sınırlılık
  • Sosyal -duygusal davranışlarda sınırlılık

II. İletişim 

  • Dil gelişiminde gecikme
  • Karşılıklı konuşmada zorluk
  • Sıra dışı ya da yinelenen dil kullanmak
  • Gelişimsel düzeye uygun olmayan oyun

III. Sınırlı/yinelenen ilgi ve davranışlar

  • Sınırlı alanda, yoğun ve sıra dışı ilgilere sahip olmak
  • İşlevsel olmayan belli düzen ve rutinlere aşırı bağlılık
  • Yinelenen (kendini uyarıcı) davranışlar
  • Nesnelerle ilgili sıra dışı ilgiler ve takıntılar

 Tanı Araçları

  • DSM-4-TR
  • ICD-10
  • CARS
  • ADİS-R
  • M-CHAT
  • AUTISM BEHAVİOR CHECKLİST
  • GİLLİAM  OTİZM DERECELENDİRME  ÖLÇEĞİ